Havalandırma mekan

NEDEN HAVALANDIRMA GEREKLİDİR?

havalandirmanedengerekliİnsanlar, uzun süre bir ortamda kaldıkları zaman, solunum yolu ile içerideki havaya karbondioksit, terleme yolu ile de nem ve vücutlarından kötü kokulu toksinleri verir. Zaman geçtikçe hava ağırlaşır. Bundan başka, yaşanılan mahallerdeki eşya ve malzemeler de etrafa koku yayarak havanın ağırlaşmasına sebep olurlar. Uzun süre kapalı kalan emtia depoları, evlerin de iç ortam havası ağırlaşır ve insanlar bazen nefes almakta zorluk çeker. Dünya Standartlarına göre, insanların bulunduğu ortamda Karbondioksit oranı on binde üçü geçmemesi, nemin de %50 seviyelerinde olması gerekir.

İHTİYAÇ DUYULAN HAVA MİKTARI NASIL TAYİN EDİLİR?
Bir mahalle saatte ne kadar hava basılıp alınacağına aşağıdaki hususlar etki eder;

  1. Mahallin hacmi
  2. Mahallin kullanılışı
  3. Mahaldeki insan sayısı
  4. Mahaldeki insanların aktiviteleri
  5. İç mekandaki mefruşat ve malzemeler
  6. Mahallin mutfak, wc v.s. gibi kullanım alanlarına yakınlığı

Mahallin hacmi nasıl etki eder?
Havalandırmanın basit hesaplamasında mahallin hacmi öncelikle bilinir ve bu hacmi saatte ne kadar temiz hava ile doldurup boşaltılacağı kabul edilir. Buna hava değişim katsayısı denir. Bu katsayı, mahallin cinsine göre minimum 7 kez, maximum 20 kez olacak tarzda değişebilir. Örneğin, bürolarda bu oran küçük iken, toplantı salonları, restoran v.s. gibi umuma açık yerlerde bu oran yüksektir.

Mahallin kullanış amacı nasıl etki eder?
Restoranları düşünürsek, devamlı olarak sıcak yemek kazanlarından yükselen buhar ve mutfağın servis alanlarına yakınlığı ortamdaki havanın ağır ve yemek kokularının yayıldığı bir yer olmasına vesiledir. Burada küçük bir hacim katsayısı havalandırma için yeterli olmaz. Oysa, bir büroda veya bir banka şubesinde insan sayısı kabul edilebilir düzeydedir, dolayısıyla katsayı küçülür.

Mahaldeki insan sayısı nasıl etki eder?
İnsan sayısı ne kadar fazla ise katsayı o denli yükselir. İnsan sayısı az ise katsayı düşer. Ancak, mahal emtia deposu ise, içerideki malın cinsi hava değişim katsayısını etkiler. Çoğunlukla depoda uzun süre kalan emtia etrafa koku verir.

Mahaldeki insan aktiviteleri nasıl etki eder?
Resmi büroları düşünelim. Burada insanlar, işlemleri için sıra bekler. Ya oturur veya işleminin yapıldığı masa civarında durur. Yani aktivitesi yavaştır. Oysa bir Jimnastik salonunu düşünelim. İnsanlar devamlı hareket halinde ve bol bol terlemektedirler. Bu salonun havası çok ağırdır. Dolayısıyla örnek verdiğimiz resmi büro ile jimnastik salonu aynı hacimde olsalar bile insanların aktivitelerinden dolayı saatteki hava değişim katsayıları eşit değildir.

İç mekandaki mefruşat ve malzemeler nasıl etki eder?
İç mekanlarda kullandığımız eşyalar tekstil ürünleri içerir. Bu ürünler işlem sırasında pek çok kimyasal işlemlerden geçmiştir. Ya boyanmıştır veya ağır kimyasal solüsyon ile işlenmiştir. Bu ürünler zaman içerisinde ortama sözünü ettiğimiz kimyasalların kokularını bırakır. Dolayısıyla havalandırmada bunu göz önüne almak gerekir.

Mahallin, Mutfak, WC gibi kullanım alanlarına yakınlığı nasıl etkiler?
Mahal, mutfağa yakın ise, içeriye yemek kokuları girecektir. Keza aynı şey wc’ler için de geçerlidir. Dolayısıyla havalandırma yaparken mahal ve mutfak havalandırması ayrı ayrı bilhassa wc havalandırması tek başına bağımsız yapılmak zorunluluğu vardır.

HAVALANDIRMA EKİPMANLARI NELERDİR?
Havalandırma tesisatında kullanılan ekipmanlar, havalandırmanın lokal veya merkezi oluşuna göre;

  1. Aspiratör, Vantilatörhavalandırma4
  2. Galvaniz hava kanalları (emme hattı-basma hattı)
  3. Hava emme ve basma menfezleri
  4. Fleks hortumlar
  5. Hava kanalları taşıyıcı konsollar,flanşlar,köşe parçaları,bantlar
  6. Gerekli olan yerde sesi kesmek için taş yünü levhalar
  7. Hücreli aspiratör veya vantilatör taşıyıcı çelik konstrüksiyon.

HAVALANDIRMA TESİSATI NASIL YAPILIR?

A. Lokal Havalandırma
Bilhassa tekli büro veya odalar için geçerlidir. Duvar veya cama 220V çalışan aspiratörler monte edilerek yapılır.

B. Merkezi Havalandırma

Merkezi Havalandırma ikiye ayrılır;

1. Tek hatlı havalandırma kanal tesisatı
Küçük ölçekli havalandırma tesisatlarında sadece emiş hava kanalları döşemek yeterlidir. İçeriden hava aldığınız zaman, dışarıdan içeri hava akımı olur. Bunu sağlamak için de yan duvarlara içeri hava girmesi için menfezler konur.

2. İki hatlı havalandırma kanal tesisatı
Havalandırma yapılacak mahal insanların müşterek kullanım alanı ise; (Örneğin spor salonu, toplantı salonu, sinema, konser salonları v.s.) bu durumda ortamdan hem hava almak hem de içeriye filtre edilerek toz ve toprağından arındırılmış taze hava vermek gereklidir. Mühendislik hesapları yapılarak kanal projeleri çizilip tatbik edilir.

NOT
Yukarıda bahsettiğimiz havalandırma kural ve sistemleri hastanelerin Ameliyathaneleri için uygulanamaz. Çünkü ameliyathane havalandırma ve klima hesabı özel işlemdir. Hava kanallarının hijyenik, ekipmanların zaman, zaman yıkanır olması ve hava kanallarının sızdırmazlığının tam olması gerekir. Uzmanlık işidir.